Polski English

Wstęp

 

W roku akademickim 1998/1999 przebywałem w Syrii na stypendium Ministerstwa Edukacji Rzeczypospolitej Polskiej. Układ zajęć w Instytucie Języka Arabskiego Dla Obcokrajowców w Damaszku pozwalał mi na częste podróże w poszukiwaniu wiedzy o mieszkańcach Syrii.

W trakcie jednej z wypraw w górzyste regiony u podnóża Dżabal asz-Szajch natrafiłem na ludzi wyróżniających się oryginalnym ubiorem. Tą samą mniejszość spotkałem później w okolicach Suwayda, Idlib oraz w samym Damaszku. Odbyłem też podróż do wsi Hudur na wzgórzach Golan.

Duruz, Muwahhidun, Banu Maaruf to nazwy używane do określenia prawie 200 tysięcznej społeczności zamieszkującej odosobnione, górzyste regiony Syrii. Zajmują się głównie rolnictwem. Utrzymują w tajemnicy wiedzę na temat swojej religii określonej przez jednych jako islam a przez drugich jako oddzielna, oparta na ismailizmie religia z centralnym punktem w osobie Hakima, Boga, który objawił się wśród ludzi.

Druzowie swoja odrębność sygnalizują przez charakterystyczny ubiór. Cechą wyróżniającą Druzów jest również ich fizjonomia. Jasna cera oraz delikatne rysy twarzy pobudzają naukowców do szukania korzeni etnicznych Druzów poza rdzeniem arabskim.

Życie członków społeczności druzyjskiej reguluje wewnętrzne prawo cywilne odbiegające w takich punktach, jak małżeństwo, dziedziczenie czy obowiązki członków rodziny względem siebie od prawa islamskiego. Oddzielne prawo nie przeszkadza Druzom w sprawnym funkcjonowaniu w społeczności Syrii, Palestyny czy Izraela. Druzowie z powodzeniem asymilują się w każdym państwie uczestnicząc aktywnie w życiu politycznym. Wspomnę tu zwłaszcza kontrowersyjne kariery Druzów w wojsku izraelskim oraz duży udział notabli druzyjskich w kierowaniu Wielką Rewolucja Arabską w Syrii.

Założeniem mojej pracy jest przedstawienie Druzów poprzez ujawnienie interesujących mnie wiadomości o ich pochodzeniu, o charakterystycznej postaci IV kalifa fatymidzkiego oraz o ich prawie cywilnym. W pracy znajdziecie Państwo tłumaczenie na język polski Prawa Druzów zredagowanego przez Szajcha al-Akl z miasta Suwayda. Przekładu dokonałem z oryginału tekstu arabskiego posiłkując się we fragmentach niezrozumiałych dla mnie autoryzowanym przez Szajcha tekstem w języku francuskim. Religioznawstwo nigdy nie pozostawało w kręgu moich zainteresowań, dlatego temat doktryny religijnej Druzów celowo został pominięty. Jak mi się również wydaje, temat ten jest zbyt ważnym i szerokim zagadnieniem, aby zamknąć go w ramach jednego rozdziału.

W pracy znajduje się część prezentująca badania terenowe, które choć skromne, to pozwolą zapoznać się z przekrojem społeczności druzyjskiej w Syrii. W związku z ewentualnymi ograniczeniami edycji znaków niestandardowych u szanownych czytelników, pisownia imion i nazw własnych arabskich została przedstawiona poprzez transkrypcję polską lub zastosowanie ich spolszczonych nazw. System ten zubaża nam trochę przekaz, ale dla zainteresowanych kulturą arabską nie powinno to finalnie stanowić problemu. Zachęcam do korzystania ze słowników oraz linków tematycznych zamieszczonych na stronie.

Korzystając z okazji chciałbym serdecznie podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do powstania powyższej pracy. Będą to wszyscy moi przyjaciele syryjscy, Druzowie oraz ci, którzy ułatwili mi kontakt z nimi. Podziękowania i wdzięczność za poświęcony czas przekazuję Szejchowi al-Akl z Suwayda, Dyrektorowi Centrum Kulturalnego tego miasta oraz panu Ziyarowi al-Yasinowi (mam nadzieję, iż nie robię błędu w zapisie nazwiska- kartka z zapisem niestety gdzieś zaginęła), bez którego obu wcześniej wymienionych osobistości nigdy bym nie poznał.

Basiu, dziękuję za udostępnienie zdjęć!

Szczególne podziękowania należą się mojemu palestyńskiemu przyjacielowi Aminowi, który razem ze swoją szczerze gościnną rodziną przyjmował mnie pod dach zawsze, gdy pukałem do jego drzwi na Yarmuku. 

Na koniec chciałbym podziękować osobie, która metodycznie zachęcała studentów do terenowych badań, od której wszystko się zaczęło, mojemu wykładowcy oraz promotorowi pracy magisterskiej na Uniwersytecie im A. Mickiewicza w Poznaniu, panu profesorowi dr hab. Henrykowi Jankowskiemu. 

Wszystkich czytelników mojej pracy proszę o przymkniecie oka na niedociągnięcia stylistyczne oraz błędy merytoryczne, które nie są zamierzone. Korzystając z zakładki „Kontakt” umieszczonej na stronie, proszę przesyłać uwagi oraz sugestie zmian niezbędnych do wprowadzenia w powyższej pracy.

Pozdrawiam i życzę przyjemnej lektury!